• Grey Facebook Icon
  • Grey Twitter Icon
  • Grey YouTube Icon

World Child Cancer NL heeft de ANBI-status. Bankgegevens: IBAN NL23FVLB0226795012

© 2017 World Child Cancer NL & Prinses Máxima Centrum · Utrecht · The Netherlands  ·  Disclaimer

Child Life Program: begeleiding van kinderen met kanker in Eldoret, Kenia

14/02/2018

Werkbezoek Moi Referral and Teaching Hospital, Eldoret, Kenia 21-28 januari 2018

 

Op zaterdag 20 januari vertrek ik voor de inmiddels 7e keer naar Eldoret, Kenia. Samen met mijn collega Sonja Scholte ga ik deze week opnieuw een training verzorgen voor het Child Life team van het MOI Teaching & Referral Hospital (MTRH). Een bijzonder team, want het MTRH is het enige ziekenhuis in Kenia waar een Child Life Program (pedagogische zorg) is. Het team bestaat uit 10 personen: Child Life Specialists, Child Life Assistants en Playroom Supervisors. Het is de 4e keer dat we ons richten op de Child Life Assistants (CLA’s). Daar waar we tijdens eerdere bezoeken vooral praktisch gewerkt hebben, o.a. ontwikkeling van voorbereidingsmateriaal en clinical observation op de Keniaanse werkvloer, verzorgen we nu steeds een week training. 

Het gaat om negen CLA’s en hun leidinggevende en het is ontzettend leuk om met deze groep te werken. Stuk voor stuk enorm gedreven mensen, met de behoefte om kennis te verbreden en de zorg voor kinderen in het ziekenhuis te verbeteren. De sfeer in het team is goed, wat zorgt voor een veilig leerklimaat en wat maakt dat iedereen actief meedoet tijdens de trainingen.

De onderwerpen voor onze trainingen laten we hen voorafgaand aan het bezoek aandragen, zodat we goed kunnen aansluiten bij de wensen en behoeften die zij hebben. De samenwerking met het team heeft zich de afgelopen jaren sterk ontwikkeld. Het contact tussen onze bezoeken door verloopt via mail, skype meetings en ook hebben we een groepsapp en gesloten facebookpagina, waarin werksituaties gedeeld en besproken worden. Op deze manier is goed te zien welke ontwikkelingen het team doormaakt, welke verbeteringen zij aanbrengen in de zorg die zij bieden en hoe zij hun positie versterken. Dit is iets waar mijn collega’s van het ‘dedicated team’ Sonja Scholte, Michelle de Lange, Danielle Loup en ik heel erg trots op zijn. 

 

Maandag 22 januari

Gisterochtend zijn we aangekomen in Eldoret. Het voelt voor mij inmiddels echt als thuiskomen. Ik geniet altijd weer enorm van het Afrikaanse leven op straat, de geuren, kleuren en mooie, vriendelijke mensen. Ik reis dit keer samen met mijn naaste collega Sonja, Gertjan Kaspers (professor en afdelingshoofd VUmc Kinderoncologie,  en -hematologie), Mirjam van de Velde (arts-onderzoeker Kinderoncologie) en Anne Loonen (senior hoofdanalist Oncologie en Hematologie.

Maandagochtend starten we op het kantoor van de leidinggevende Ernest Kirui. Het is een warm weerzien en na wat social talk gaan we (heel Nederlands, maar dat is hij inmiddels van ons gewend) direct in gesprek over de huidige stand van zaken m.b.t. het team en de werkzaamheden. We evalueren het bezoek van twee Keniaanse collega’s aan VUmc in november 2017 en bespreken welke ontwikkelingen er zijn doorgemaakt.

Daarna is het tijd om het team op te zoeken in de trainingsruimte. Ook daar worden we weer warm en enthousiast ontvangen. De groep heeft duidelijk zin in de nieuwe training. Na de teabreak met Keniaanse thee en lekkernijen en de overhandiging van ons meegebrachte spelmateriaal, kunnen we echt van start. We bespreken het programma, de verwachtingen en geven alvast opdrachten voor de komende dagen.

De onderwerpen die vandaag op het programma staat zijn ‘Brain development’ en ‘Intellectual disabilities’. We bespreken de theorie en maken gezamenlijk de koppeling naar de werkvloer door casusbespreking en het uitwisselen van ervaring. Er is direct een goede werksfeer. Iedereen neemt actief deel en er worden veel vragen gesteld, iets wat niet direct vanzelfsprekend is in de Keniaanse cultuur. De tijd vliegt en na de quiz met vragen over de inhoud van de dag en wat vragen over Nederland (inmiddels een geliefd onderdeel van onze trainingen), sluiten we de eerste dag af.

 

 

Dinsdag 23 januari

Dag 2 van de training met vandaag op het programma ‘Developmental milestones’,  ‘Hospital stressors & interventions’ en ‘Coping strategies & distraction techniques’. Deze onderwerpen hebben we tijdens eerdere bezoeken ook al behandeld, en zijn op verzoek van het team nogmaals op de agenda gezet. Ze hebben duidelijk behoefte aan kennis en achtergrondinformatie. Het geeft hen de basis en het zelfvertrouwen, waardoor ze op de werkvloer steviger in hun schoenen staan. Ondanks dat het voor een groot deel herhaling is, worden er driftig aantekeningen gemaakt. Deze onderwerpen lenen zich voor casuïstiek en zonder dat daar concreet opdracht voor gegeven is, worden ervaringen en werksituaties gedeeld. Dit is voor ons ook heel leerzaam. Ondanks de grote verschillen die er tussen onze ziekenhuizen zijn, zijn er ook zoveel overeenkomsten. De reacties van kinderen op een ziekenhuisopname en tijdens een behandeltraject blijken erg universeel te zijn. Ik blijf het bijzonder vinden met hoeveel motivatie en passie de Keniaanse collega’s zorg bieden aan het grote aantal patiënten, ondanks de beperkte middelen en ‘challenges’ waar zij soms tegenaan lopen. Bomvolle afdelingen waar twee of soms drie kinderen een bed delen, waar kinderen zonder verdoving de meest heftige ingrepen moeten ondergaan en waar niet altijd passend of bruikbaar spel-/afleidingsmateriaal voorhanden is. Het blijft voor mij ieder bezoek weer bijzonder inspirerend om hier met elkaar ervaringen over uit te wisselen.

’s Middags sluiten wij met het hele team aan bij de 9e Paediatric Oncology Workshop, georganiseerd door dr. Njuguna, prof. Kaspers en prof. Vik. Tijdens de break-out session, waar een scheiding wordt gemaakt tussen medici en paramedici, krijgt het Child Life team gelegenheid om inkijk te geven in het werk dat zij doen. Samen met Child Life specialist Liz vertellen ze over het belang van voorbereiding en begeleiding bij medische handelingen, afleidingstechnieken en begeleiding van ziekteverwerking. Er wordt door de medewerkers uit andere ziekenhuizen met veel interesse geluisterd. Ik kijk samen met Sonja van achter uit de zaal met trots toe. Wat doet dit team het toch goed! 

 

Woensdag 24 januari

Alweer op de helft van onze trainingsweek en vandaag is de ‘Child friendly procedure room’ onderwerp van gesprek. Met de bouw van het nieuwe Shoe4Africa Children’s Hospital is er veel verbeterd qua faciliteiten, maar jammer genoeg is er niet veel aandacht besteed aan kindvriendelijke inrichting van behandelkamers. Alleen al de aanblik van de behandelkamer is voor kinderen beangstigend en stressverhogend. Stel hierbij een kale ruimte voor met medische materialen en apparatuur duidelijk in het zicht, vaak vol met dokters en verpleegkundigen en zonder enige vorm van kindvriendelijkheid (poster aan de muur) of afleidingsmateriaal.  

Naast het bespreken van theorie over het effect van angst/stress op pijnbeleving en het belang van afleiding tijdens medische handelingen, willen Sonja en ik vooral met het team in gesprek over een plan voor de behandelkamers in het Shoe4Africa. Aan het begin van de week hebben we iedereen de opdracht gegeven na te denken over aandachtspunten en wensen, waardoor we direct aan de slag kunnen. In no-time ontstaat er een lijst van ‘challenges’ (waar lopen we tegenaan?) en ‘wishes’. Het gesprek start in het Engels maar na verloop van tijd wordt er enthousiast in Swahili met elkaar gediscussieerd. Zo leuk om de gedrevenheid en het enthousiasme te zien! Sonja en ik hoeven uiteindelijk alleen nog wat bij te sturen en te zorgen dat er een taakverdeling en timeline gemaakt wordt. De belangrijkste eerste stap ligt bij leidinggevende Ernest. Hij gaat een brief schrijven naar het management van het ziekenhuis, om toestemming te vragen om de plannen tot uitvoering te mogen brengen. Wordt vervolgd… 

 

 

Donderdag 25 januari

Vandaag hebben we het met elkaar over het begeleiden van kinderen naar de operatiekamer (OK). In Nederland is het gelukkig vanzelfsprekend dat kinderen in bijzijn van een ouder en een verpleegkundige en/of medisch pedagogisch medewerker naar de operatiekamer gebracht worden. Meestal met een passende voorbereiding, waardoor het OK-complex en alle handelingen die daar plaatsvinden minder beangstigend zijn. In Kenia gaat dit net even anders. Een kind wordt, ongeacht de leeftijd, soms zonder duidelijke uitleg door de verpleegkundige naar het OK-gebouw gebracht. Een ouder mag meelopen tot aan de deur. Eenmaal bij het OK-gebouw wordt het kind overgedragen en in de wachtruimte geplaatst. Zonder ouder, zonder de verpleegkundige van de afdeling, zonder enige vorm van afleiding. In de wachtruimte wacht het kind in zijn/haar eentje, totdat het wordt opgehaald en naar de OK wordt gebracht. Hoe beangstigend moet dit zijn?! 

Gelukkig is er voor de voorbereiding steeds meer aandacht. Het CL-team bereidt, net als wij, kinderen voor met behulp van een fotoboek en medisch materiaal. Met groepjes kinderen doen ze ‘medical play’ om uitleg te geven over bijvoorbeeld infuus prikken. Ook laten ze kinderen die al geopereerd zijn, aan andere kinderen vertellen hoe het was. Dat vind ik een van de mooie dingen van de Afrikaanse werkwijze. Er gebeurt hier zoveel meer in groepsverband, kinderen (en ouders) ontlenen steun aan lotgenotencontact. Iets waar wij van kunnen leren, vind ik.

Wat ook een goede ontwikkeling is, is dat het CL-team sinds kort ‘pre visits’ mag maken naar de OK. Ze nemen kinderen en ouders mee naar het OK-gebouw, zodat zij weten waar het is en hoe het eruit ziet. Helaas houdt dit bezoekje nu nog op bij de deur van het gebouw, maar het is een goede eerste stap. Met behulp van een filmpje en uitleg over de procedure geven Sonja en ik inzicht hoe het begeleiden van kinderen naar OK bij ons in Nederland gaat. Met elkaar bespreken we het belang van begeleiding en de rol van de medisch pedagogisch werker in dit traject. Het CL-team kan niet wachten hiermee te starten, maar net als bij het aanpakken van de behandelkamers, ligt ook in dit proces de eerste taak bij leidinggevende Ernest. Het CL-team zal eerst toestemming moeten krijgen van het management, voordat zij concreet met dit punt aan de slag kunnen. De motivatie is er in ieder geval!

 

Vrijdag 26 januari

 

En voor we het weten is de laatste dag van de training alweer aangebroken. Vandaag nog één onderwerp op de agenda, namelijk ‘reward systems’. Hoe kun je tijdens een behandeltraject een beloningssysteem inzetten om kinderen te motiveren, stimuleren en/of belonen voor goed gedrag? Na de theorie bespreken we met elkaar de verschillen tussen Nederland en Kenia en nemen we voorbeelden van beloningsystemen door. Een van de teamleden bespreekt een casus die voor nogal wat hilariteit en bij Sonja en mij vooral ongeloof zorgt. Een kind dat nogal wat opschudding veroorzaakte op de afdeling (hij verwijderde zelfs infusen bij andere kinderen terwijl ze sliepen!) werd uiteindelijk getemperd met behulp van een stickersysteem. Verpleegkundigen wisten niet hoe snel ze het kind elke ochtend aan het CL-team moesten overdragen en iedereen was opgelucht toen het kind met ontslag kon. Een extreem geval natuurlijk, maar het geeft voor ons ook weer hoe het CL-team zich meer en meer profileert op de afdelingen. Het medisch personeel weet hen steeds beter te vinden en in te zetten op cruciale momenten. 

De afsluiting van de training sluit mooi aan bij het laatste onderwerp. Met de vier finalisten van onze quiz spelen we de finale vraag. Natuurlijk een vraag over Nederland, die de winnares naast eeuwige roem een doosje chocolaatjes en een kalender van Amsterdam oplevert.

Als officiële afsluiting evalueren we met elkaar de week. Welke onderwerpen spraken het meest aan? Welke wensen en behoeften zijn er voor een volgend bezoek? Op welke manier kunnen wij nog een bijdrage leveren naar een betere behandelkamer en begeleiding naar OK-proces? En dan zit het er echt op. Moe maar enorm voldaan en vol energie keren we via een toeristische route weer terug naar Amsterdam. Wat is het toch een voorrecht om deel uit te maken van dit project! Asante sana! 

 

Karin van Gils, medisch pedagogisch medewerker

Share on Facebook
Share on Twitter
Please reload

Recente berichten
Please reload

Archief
Please reload

Zoeken op tags
Please reload

  • Facebook Basic Square
  • Twitter Basic Square
  • Google+ Basic Square
Volg ons